Wskaźnik lepkości (ang. Viscosity Index,VI) odnosi się do danych, które znaleźć można w naszych kartach technicznych. Punkt lub skala danych VI została pierwotnie opracowana przez Society of Automotive Engineers (SAE) w USA. VI to liczba bez jednostek, która wskazuje, jak zmienia się lepkość oleju smarnego (lub oleju bazowego, jeśli mowa o smarze) wraz ze zmianą temperatury. Im niższa liczba VI, tym bardziej zmienia się lepkość oleju wraz ze zmianami temperatur i odwrotnie, im wyższa liczba VI, tym mniej lepkość oleju będzie się zmieniać wraz ze zmianą temperatury, czyli lepkość i tym samym zachowanie oleju będzie bardziej stabilne. Pierwotnie skala VI wynosiła tylko od 0 do 100, ale wraz z postępem w chemii i technologii lubrykacji, skala wzrosła.

W zrozumieniu VI pomocny będzie wykres zamieszczony obok. Oś X i Y to logarytmiczne skale lepkości i temperatury, pomarańczowa linia przedstawia wyższy wskaźnik lepkości oleju jako bardziej płaską linię, niebieska linia to niższe VI. Poniżej wskaźniki lepkości niektórych syntetycznych olejów bazowych, których używamy oraz oleju mineralnego, a by pomóc czytelnikowi w zrozumieniu różnic:

  • Olej mineralny: 80-100
  • PAO: 125-145
  • Ester: 120-150
  • PFPE: 100-350
  • Silicone: 300-800

Na przykład olej mineralny będzie znacznie zmieniać lepkość wraz ze zmianą temperatury; pomyśl, jak rzadki staje się olej silnikowy po podgrzaniu. Oleje syntetyczne mają wyższe VI niż oleje mineralne. W zależności od rodzaju oleje perfluoropolieterowe (PFPE) mają szeroką rozpiętość wskaźnika lepkości, natomiast, oleje silikonowe mają najwyższe liczby VI, dzięki czemu oleje te zmieniają lepkość najmniej wraz ze zmianą temperatury.

Wskaźnik lepkości jest zwykle ważne tylko wtedy, gdy porównujesz jeden produkt z innym. Rozważając użycie smaru, należy pamiętać, że VI odnosi się tylko do oleju bazowego używanego do produkcji smaru, a nie do gotowego smaru. Ponadto, kiedy tworzymy smar, istnieje możliwość zastosowania dodatku modyfikatora wskaźnika lepkości, aby pomóc w poprawie stabilności temperatury gotowego smaru.

Jak wygląda wskaźnik lepkości w kartach technicznych? Poniżej dwa przykłady:

Viscosity Index example 1 – a Polyalphaolefin (PAO) base oil with a VI of 143
Viscosity Index example 2 – a Silicone base oil with a VI of 458

Na koniec, jeśli jesteś zainteresowany! …. w jaki sposób generowany jest pozornie arbitralny numer wskaźnika lepkości? Liczba wskaźnika lepkości jest generowana przez równanie, które wykorzystuje lepkość kinematyczną oleju w temperaturze 40°C i 100°C. Równanie użyte do określenia wskaźnika lepkości to VI = 100 ((L-U) / (L-H)), gdzie L to olej mający VI 0 w 40°C, U to lepkość kinematyczna oleju w 40°C, H to olej o wskaźniku lepkości 100 w 40°C.

Jeśli doczytałeś do tego miejsca, polecamy dwa inne powiązane artykuły:

  • Wideo prezentujące lepkość olejów bazowych
  • Czym jest lepkość kinematyczna?
Newgate Simms online shop