Jeśli rozważasz użycie smaru lub oleju na etapie prototypu, z pewnością docenisz, jak ważne mogą być smary; wydłużenie żywotności elementów, polepszenie haptyki elementów sterujących obsługiwanych przez klienta… Istnieje wiele powodów, dla których warto zastosować środek smarny.

Przed przejściem od prototypu do produkcji seryjnej należy wziąć pod uwagę kwestie kompatybilności smaru. Czy smar ma kontakt z elastomerami i/lub tworzywami sztucznymi? Prawdą jest, że niektóre smary (zarówno na bazie mineralnej, jak i syntetycznej) mogą powodować pęcznienie lub pękanie tworzyw sztucznych i elastomerów. Pęcznienie, pękanie, a nawet przebarwienie nie jest natychmiastowe i często musi wystąpić długotrwała ekspozycja na smar, aby wystąpiło uszkodzenie. Projektanci muszą uważać, aby nie wyspecyfikować w projekcie nowego urządzenia/produktu materiałów, które są niekompatybilne.




Co powoduje, że tworzywa sztuczne/elastomery pęcznieją lub pękają? Należy zauważyć, że nie tylko olej (lub olej bazowy w przypadku smaru) może powodować problemy; generalnie to olej jest głównym problemem, ale mogą nim być również dodatki do smaru/oleju. Niektóre oleje bazowe używane do produkcji smarów można uznać za „bezpieczne dla tworzyw sztucznych”, ale dodatki zawarte w formule mogą powodować problem … Dlatego należy uważać, aby nie patrzeć tylko na podstawowy skład chemiczny środka smarnego, co może prowadzi do fałszywego przekonania o jego kompatybilności z tworzywami sztucznymi.

Istnieje wiele różnorodnych rodzajów tworzyw sztucznych i elastomerów, więc nie ma jednej szybkiej odpowiedzi na kwestię kompatybilności. Istnieją jednak pewne ogólne wytyczne, których należy przestrzegać, rozważając wybór oleju bazowego do stosowania z tworzywami sztucznymi lub elastomerami. Perfluoropolietery (PFPE) i silikony są kompatybilne z większością tworzyw sztucznych. Węglowodory syntetyczne (w tym polialfaolefiny – PAO) można generalnie stosować do tworzyw sztucznych, ale nie do elastomerów; estry należy stosować z dużą ostrożnością w przypadku poliwęglanu, poliestru, tlenku polifenylenu, polistyrenu, polisulfonu, polichlorku winylu, Buna S, butylu, kauczuku naturalnego i neoprenu. Ostatecznie jednak jedynym sposobem na zapewnienie, że smar będzie kompatybilny i nie spowoduje w dłuższej perspektywie czasu żadnych problemów, są rygorystyczne testy.

Poniższa tabela referencyjna pokazuje kompatybilność syntetycznych olejów bazowych z niektórymi popularnymi tworzywami sztucznymi i elastomerami. Należy jednak pamiętać, że poniższa tabela jest tylko ogólnym przewodnikiem i nie obejmuje zagęszczaczy i dodatków, które mogą być zawarte w formule smaru i również prowadzić do problemów z kompatybilnością.

Niezależnie od wskazówek przedstawionych w ogólnych tabelach kompatybilności, zawsze zalecamy klientom wykonanie testu kompatybilności smaru i danego tworzywa sztucznego/elastomeru. Testy kompatybilności są zwykle przeprowadzane w wysokich temperaturach, symulując przyspieszone starzenie i trudne warunki. Jest to stosunkowo prosty test, choć jego kryteria mogą się różnić w zależności od tego, z którym producentem smaru masz do czynienia. Przebieg testu:

  • Wszystkie próbki są umieszczane w piecu w wysokiej temperaturze (należy uważać, aby sama wybrana temperatura nie uszkodziła badanego tworzywa).
  • Wszystkie próbki do fotografowane, ważone i mierzone przed i po badaniu w celu sprawdzenia jakichkolwiek zmian wymiarów lub wagi.
  • Elementy kontrolne i testowe są umieszczane w piecu – kontrolna próbka nie jest pokryta smarem, natomiast druga próbka badanego tworzywa jest całkowicie zanurzona w odpowiednim oleju lub smarze.
  • Badane są jedna lub dwie pary próbek.
  • Generalnie zaleca się przeprowadzanie testów równoległych przez jeden lub dwa okresy, np. 24 lub 48 godzin i 72 godziny lub 1 tydzień.

Należy zauważyć, że prawie zawsze występuje nieznaczna zmiana wagi i wymiarów, gdy badane próbki są wystawione na działanie ciepła i/lub smarów; niewielka zmiana jest uważana za normę i nie wskazuje na poważny problem ze zgodnością, jednak tylko klient może zdecydować, czy jakakolwiek zmiana wpłynie na wydajność danej części/urządzenia. Niektóre smary mogą powodować zmianę koloru tworzyw sztucznych i elastomerów, jest to ogólnie uważane za problem jedynie estetyczny, ale może mieć znaczenie, jeśli część jest widoczna dla klientów/końcowych użytkowników.

Jeśli nie masz dostępu do profesjonalnego laboratorium, możesz przeprowadzić własny test, chociaż nie tak dokładny jak powyższy. Dobrym wskaźnikiem ewentualnych problemów ze smarami i kompatybilnością z tworzywami sztucznymi może być przeprowadzenie własnego testu w temperaturze otoczenia; wystarczy zanurzyć kawałek tworzywa w odpowiednim oleju lub smarze i pozostawić w biurze/miejscu pracy na dłuższy czas. Pamiętaj, aby zważyć i zmierzyć części przed i po teście.

Być może powiedziano Ci, że środek smarny, który rozważasz, jest „bezpieczny dla plastiku”…. Zawsze zalecamy, aby przeprowadzić test kompatybilności, nawet jeśli zostało się poinformowanym, że smar nie będzie miał problemów z tworzywami/elastomerami. Dlaczego? Wiele surowców wykorzystywanych w produkcji tworzyw sztucznych pochodzi z więcej niż jednego źródła…Weź pod uwagę scenariusz, w którym produkujesz urządzenie w dużych ilościach lub przez wiele lat, materiał z jakiego wykonane są twoje urządzenia nie wykazuje problemów z kompatybilnością ze smarem używanym w środku, ale po trzech latach pojawia się problem. Posiadanie raportu zgodności smaru i tworzywa używanych w urządzeniu w „pierwszym dniu” gwarantuje, że wiesz, że coś się zmieniło… czy Twój dostawca tworzyw sztucznych zaczął pozyskiwać surowiec z innego źródła bez powiadamiania Ciebie lub Twój dostawca smaru zmienił formułę smaru bez informowania Cię. Renomowany producent smarów NIGDY nie zmieniłby składu smaru przy zachowaniu oryginalnej nazwy produktu bez poinformowania klientów.

Skontaktuj się z nami, aby uzyskać więcej informacji na temat testów zgodności.

Newgate Simms online shop